Overig energie nieuws
links
PV-systeem
basics
grafieken
graphs
huurwoningen
nieuws
index
 

SOLARENERGYERGY

Nieuws
Ander duurzaam energie nieuws, tarieven
en kritische beschouwingen energiemarkt

16 september 2018 en recenter nieuws

meest recente bericht boven

Voor nieuws over fotovoltaïsche energie (PV) in het algemeen en ontwikkelingen m.b.t. onze PV-installatie: zie PV-nieuwspagina's

(persoonlijke selectie)

Het nieuws wordt regelmatig van ongezouten cq. kritisch commentaar voorzien door de webmaster en geeft zijn persoonlijke mening weer

<<< recenter

actueel 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20-11 10-1


 
^
TOP

16 januari 2019: Schokgolven door de stadswarmte tarieven. © Peter Segaar / www.polderpv.nl

Zoals reeds gevreesd vanwege de volstrekt kunstmatige koppeling tussen de gas tarieven, en die van stadswarmte (zelfs als je in een warmtenet zit vastgekoppeld waar gas geen issue is), én de hier onder reeds vermelde extreme verhogingen van zowel de energiebelasting op gas, als die van de SDE heffing ("ODE") op hetzelfde spul, gaan de warmte tarieven sky-high in het nieuwe jaar. En die waren al niet mals. Die vallen inmiddels, in plaats van "al jaren lang veel te hoog" dus gewoon in de categorie "niet meer om te pruimen". Het "verkopen" van warmtenet plannetjes van zwaar onder druk staande gemeentebesturen, provinciale autoriteiten, en natuurlijk bedrijven die wel brood zien in een steeds lucratiever warmte monopolie, aan de hopelijk niet zo argeloos meer zijnde burgers, zal ongetwijfeld "lastiger" gaan worden. Zullen we dan maar hopen ...

Zeker als die de tarief ontwikkeling van het laatste lustrum ziet, zoals hier onder geschetst voor de regio Leiden bij warmte monopolist Vattenfall (waarvan de NL-se dochter "Nuon" inmiddels ook formeel haar naam kwijt is, al gebruikt bijna iedereen die nog). Die pas rond de 14e januari hun tarieven voor de verschillende regio waar ze warmtenetten exploiteren, op hun website publiceerden.

Ik ga niet te diep in op alle veelkoppige extra ramificaties rond stadswarmte, daar kun je boeken over vol schrijven, en die tijd heb ik niet (Polder PV blijft een "grotendeels exclusieve zonnestroom statistiek site"). Voor talloze discussies daarover, gelieve u te wenden tot de Twitter accounts en websites cq. Facebook pagina's van hoog geschatte, en goed geïnformeerde Stadsverarming (Utrecht e.o., Twitter) en Reeshofwarmte (Tilburg en andere aan "de Amer" gekoppelde warmte netten, Twitter). Laat de tarief ontwikkeling in Leiden voor zich spreken. Kijk en huiver. Alle tarieven incl. 21% btw.

U ziet dat met name de warmteprijs per gigajoule (GJ) explosief is gestegen, in 1 jaar van EUR 22,94 naar EUR 26,15 per GJ, een stijging van maar liefst 14,0%! Met dank aan Den Haag, die er eventjes wat energiebelasting en SDE heffing verhogingen over de gasprijs door heeft geduwd, eind vorig jaar. Waar de Eerste Kamer zonder slag of stoot mee akkoord ging. En waarvoor de stadswarmte klanten nu mogen bloeden (terwijl ze geen kant op kunnen), vanwege die idiote kunstmatige koppeling aan de gas tarieven. Adagium voor 2019: zéér kritisch met die radiatorknoppen en/of thermostaten zijn, en liever een extra warme trui aantrekken. Want de gevolgen zijn niet mals als u er op los blijft stoken, zie de tweede tabel.

We mogen daarbij ook nog in onze handjes knijpen. Want in een artikel op de bekende (betaal) website Energeia verscheen, lang voordat de klanten van Vattenfall dat kennelijk mochten weten, een betoog over "de komende" warmte tarieven bij enkele monopolisten (Stadsverwarming Purmerend, Eneco, Vattenfall, Ennatuurlijk). Waarbij een woordvoerder van Vattenfall wordt geciteerd, die een "maatschappelijk wenselijke" ontkoppeling van de warmte en de gas prijzen niet op korte, maar wel op de wat langere termijn als kansrijk zag. Voor de nieuwe tariefstellingen in 2019, die toen al achter een pay-wall werden gepubliceerd (7 jan. 2019), stelt de woordvoerder "We rekenen het stijgen van de gasbelasting bijvoorbeeld voor de helft door in het warmtetarief. We vinden het niet eerlijk dat afnemers van duurzame warmte dezelfde belasting betalen". En dan moeten we als klant natuurlijk nog "blij" zijn, dat Vattenfall met de uiteindelijke prijs fors onder het "maximale tarief" is gaan zitten wat ACM begin dit jaar had gepubliceerd (EUR 28,47). En wel, 8,1% minder ...

Dat is al erg genoeg voor de klanten, het is een extreme stijging. Daar bovenop komt nog eens 3% op het al absurde vastrecht (van bijna 310 naar bijna 319 Euro), en een behoorlijke (inflatiegecorrigeerde ?) verhoging van de meetdienst (plus 2,1%). De huur van de zogenaamde "afleverset" (in de warmte weerstand kringen ook wel #afzetset gedoopt) is bevroren op het niveau wat het sedert 2017 (na een verhoging t.o.v. 2016) al had gekregen (EUR 181,09). Dan is er bij Vattenfall sedert 2017 een nieuwtje, wat u tevergeefs bij de andere monopolisten zult tegenkomen. Een zogenaamde "korting post". Wat geen "korting" is, maar een post die bedoeld is om (sedert 2017) alle tarieven in de verschillende warmte regio waar Vattenfall warmte netten heeft, "gelijk te trekken" bij de tariefstelling. Kennelijk zaten we in Leiden daarvoor "hoog in de boom", en krijgen we nu dus een volstrekt artificiële "verlaging" van de sowieso al zeer hoge vastrecht tarieven.

Gaan we de drie vastrecht componenten optellen, en trekken we de zogenaamde "korting" er weer van af, houden we op jaarbasis, aan vaste kosten aan Vattenfall te betalen in de Leidse regio, EUR 475,61 over. En dát is 2,1% hoger dan de optelsom in 2018. Dus de variabele warmte prijs is (extréém) gestegen, én we betalen ook nog eens nog meer vastrecht dan we al jaren deden. Dat was al jaren lang een pain in the ass voor laag verbruikend Polder PV. En het wordt dus nóg erger ...

Totale directe afdracht stadswarmte kosten Vattenfall regio Leiden

Wat heeft dit voor consequenties voor de af te dragen jaar kosten? Ik heb daarvoor de volgende tabel gemaakt, waarbij ik de grove verbruiksklassen van stichting Stadsverarming heb gebruikt, én onze eigen zeer lage verbruikscategorie van (gemiddeld ongeveer) 10 GJ/jaar (2 persoons-huishouden = ruimteverwarming + warm tapwater) bovenaan toegevoegd. Derhalve, 6 "verbruiks-categorieën":

Voor uitleg "CKA", zie verderop

Ik heb voor de laatste vijf jaar de bijbehorende tariefstellingen voor de som van de (totale) vastrecht lasten en de verbruikskosten per verbruiks-categorie berekend en in de tabel laten zien. Voor 2019 heb ik ook de gevolgen van de máximale tariefstellingen van ACM getoond, die, als die overgenomen zouden zijn door Vattenfall, tot nog extremere kosten stijgingen zouden hebben gevoerd in 2019. Gelukkig is dat niet geschied, maar het had zonder meer kúnnen geschieden. In de op een na laatste kolom de toename van de totale kosten in 2019 t.o.v. 2018, voor de verschillende categorieën, in percentage stijgingen (rood). Omdat vooral de energiebelasting en de SDE heffing op gas zo extreem zijn gestegen, én deze in principe 1 op 1 worden doorberekend in de warmte prijs (met boven genoemde "gasbelasting voor de helft doorberekend" door Vattenfall als pleister op de wonde), zijn het vooral de zware verbruikers, die hier een zeer hoge prijs gaan betalen. Voor de verondersteld gemiddelde verbruikers (plm. 35 GJ/jaar) is de stijging 9,6%, voor de zeer zware verbruikers (70 GJ/jr) zelfs 11,3%. Gelukkig "beperkt" de totale kosten stijging zich tot "maar" 6,1% voor de zeer spaarzame huishoudens zoals dat van Polder PV: 6,1% verhoging van de som aan vastrechten en verbruiks-kosten af te dragen aan Vattenfall.

In de laatste kolom ook nog een CAGR berekening voor de gemiddelde kosten stijging per jaar in de getoonde periode van 5 jaar. Ook daar zijn de zware verbruikers de sjakie, met 2,7-3,1% verhoging van de kosten gemiddeld per jaar. Maar ook wij zijn in de periode 2015 tot en met 2019 gemiddeld 1,9% per jaar meer kwijt. Voor de meeste huishoudens gekoppeld aan dergelijke warmtenetten, vaak huurders, in al flink duur geworden huurwoningen, en vaak geen kant op kunnend gezien de extreem oververhitte huizenmarkt, wordt het een heftig jaar, als ze hun verbruik niet fors omlaag gaan bijstellen. Dan wordt het betalen, betalen, en nog eens: betalen. Voor "ons type" huishouden op jaarbasis 94 Euro meer. Voor gemiddelde verbruikers al 152 Euro meer (!!). En zware verbruikers met 70 GJ/jaar mogen dik EUR 233 extra aftikken aan de warmte monopolist ...

En, uit der aard, weer een grafiekje ter illustratie van de totale jaar kosten af te dragen aan Vattenfall in onze regio:

Per verbruiks-profiel een gekleurde curve, inclusief "vastrecht load" die voor alle profielen geldt, van zeer hoog (70 GJ/jr), tot "bewust zeer laag" (10 GJ/jr, Polder PV). Deze laatste is ook apart weergegeven in een zwarte stippellijn onderaan, in 2019 zijn de vaste kosten (zonder de complicatie van de in onze wijk geldende kookgas vastrecht compensatie en betaalde netkosten en vastrecht levering aan de gas leverancier) 476 Euro. Aangezien die voor alle verbruiksprofielen geldt, zijn de weinig verbruikers hier duidelijk de pisang. Het grootste gedeelte van hun totale warmte kosten bestaat uit vastrechten waar ze niets aan kunnen veranderen. Voor ons "profiel", extreem laag (bewust) verbruik van 10 GJ, is die 476 Euro in 2019 nog steeds, ondanks duidelijke stijging van de GJ prijs (14%, zie eerste tabel), een lieve 65% van onze totale kosten voor stadswarmte die we kwijt zijn aan Vattenfall (EUR 737 dit jaar, een verhoging van 94 Euro (zeg maar, het equivalent van 392 kilowattuur gesaldeerde zonnestroom opwek bij een all-in stroomtarief van 24 ct/kWh in 2019). Het vastrecht voor stadswarmte blijft een heftige molensteen, die tot grote frustraties leidt bij weinig verbruikende warmte klanten (heel veel huurders incluis).

Extra frustraties: extra cadeautjes voor de warmte monopolisten

Het is allemaal nog veel erger, want met het feit dat je vastgenageld zit aan je warmte monopolist, geen kant op kunt, niet van voordeeltjes "koppeling elektra en gas contracten" kunt / "mag" genieten, én het feit dat de door de Staat der Nederlanden gewoon peperduur gemaakte gastarieven (in principe) een op een doorgerekend mogen worden aan de gedwongen klanten, zijn er nog meer absurde voordeeltjes voor deze bedrijven. Ze mogen namelijk de torenhoge, volslagen fictieve "gas equivalente" energiebelasting, én de SDE heffing (ODE) daar over, beiden vet gestegen dit jaar, ook nog eens in eigen zak houden. Ze hoeven die NIET af te dragen aan de Staat, wat uiteraard te gek voor woorden is. In bepaalde tijden dat er lustig met groene stroom werd gehandeld via allerlei slinkse, "de randen van de Wet opzoekende" wegen, werden dit wel "windfall profits" genoemd. Anno 2019, terwijl Den Haag regelmatig moord en brand blijft schreeuwen over "de geliberaliseerde energie markt", en "geen dingen doen die de Europese Commissie niet leuk vindt cq. vanwege ontoelaatbare Staatssteun verbiedt", is dit gewoon schering en inslag in die bizarre warmte "markt".

En als laatste afterburner: dan zijn er dus ook nog peperdure biomassa projecten toegekend onder diverse SDE regelingen, die nota bene warmte in gaan voeden op hetzelfde warmte net van de betreffende monopolist, of die van de "zogenaamde concurrent". Die partijen scoren dus dure subsidies voor installaties, die voor de helft door burgers, inclusief de warmteslaven worden betaald via de ODE opslag op gas. De SDE heffing over warmte, de hoogte in geblazen door de kunstmatige koppeling aan die voor gas, mogen deze partijen in eigen zak houden. En ditto, de enorme post energiebelasting op gas, inmiddels al een schokkende 29,31 Eurocent (ex btw) per kubieke meter, mag equivalent over de Gigajoule prijs worden afgeroomd, en hoeft wederom niet aan de Staat te worden afgedragen. Driedubbel ge****d houdt beter, is dan het van toepassing zijnde spreekwoord. Gekker kunnen we het met energie niet maken in Nederland. De warmte klanten hebben het nakijken, mogen hun mond dicht houden, en hoeven alleen maar "te schokken" ...

Compensatie Kookgas Aansluiting (CKA)

In onze wijk is naast bovenstaand ook nog iets "ongebruikelijks" (maar niet uniek) aan de hand: de meeste stadsverwarmde woningen hebben hier óók een kookgas aansluiting, met een zeer kleine gasmeter (G1,6, gebruikelijk in woningen zijn gas meters met capaciteit G4, max. G6) die het verbruik fysiek en geijkt meet. Vanwege het - beruchte - Niet Meer Dan Anders principe ("stadsverwarmde huizen zouden niet meer aan kosten mogen hebben dan met gas verwarmde huizen"), wordt al sedert het jaar 2006 in onze wijk een zogenaamde vastrecht compensatie door Vattenfall uitgekeerd en op de nota bijgeschreven door de warmte leverancier. Omdat we sedert die tijd vanwege de liberalisering van de elektra en gas markt separaat, bovenop het hoge vastrecht voor stadswarmte, aan de netbeheerder vastrecht kosten voor die lagedruk kookgas aansluiting zijn gaan betalen. Dat is een lager vastrecht dan bij "normale" huis aansluitingen, omdat alle kookgas gebruikers vér onder de grens van 500 kubieke meter gas per jaar blijven. In het netgebied van Liander betaal je aan capaciteitsvergoeding voor een standaard (gas gestookt) huis met verbruik vanaf 500 tot 4.000 m³/jaar Euro 191,19 incl. btw aan vastrecht (incl. meetdienst), voor een woning die onder dat verbruik zit is het slechts EUR 137,66 (tarieven overzichten Liander).

Om aan het NMDA principe te voldoen krijgen we die "compensatie", die door de uitkerende warmte leverancier altijd "een korting" is genoemd. Uiteraard wel vanuit haar standpunt bezien. Maar voor de klanten is en blijft het gewoon een compensatie voor een dubbele vastrecht last (waar ze nooit om gevraagd hebben, en er ook nooit iets aan hebben kunnen doen).

Als we nu de aan Vattenfall te betalen vastrechten voor stadswarmte en de aan de netbeheerder (via de rekening van de leverancier) uit te betalen vastrechten voor de kookgas aansluiting optellen, en de compensatie post daar weer van afhalen (die soms hoger, soms lager is geweest dan het vastrecht voor kookgas, zonder explicatie door Vattenfall), houden we voor 2019 een totale vastrecht "last" over die nog steeds 2% hoger is dan in 2018. Gaan we over een langere periode uitmiddelen, en doen we wederom een CAGR berekening over de tariefstellingen tussen de jaren 2015 en 2019, komen we op een gemiddelde vastrecht load verhoging van zelfs 2,6% per jaar. En de afnemers kunnen er niets tegen ondernemen, tenzij zeer zware en kostbare ingrepen in de woning worden gedaan om van de warmte aansluiting af te komen. Iets wat in huurwoningen, met nog een derde partij, de corporatie of particuliere verhuurder er tussenin, die daar vast het nodige aan problemen in ziet, en de oude situatie waarschijnlijk hersteld wil zien bij vertrek van de huurder, een schier onmogelijke en hoogst riskante zaak zal blijven. Die bovendien zonder politieke dekking van financiële risico's gedoemd zal zijn te mislukken. Met als gevolg dat huurders aan de grillen van de monopolist, van de Autoriteit Consument en Markt, en van Den Haag overgeleverd zal zijn en zal blijven. Met zeer hoge kosten voor vaak (zeer) weinig verbruik aan stadswarmte aan toe.

Zelfs compensatie in gevaar ?

En, u raadt het al, zelfs aan die jaren lang totaal blinde vlek genaamd complicerende kookgas vastrecht compensatie, begint "getornd te worden". Zoals blijkt uit een aus blaue hinein (???) gevallen "brief van Wiebes aan de Tweede Kamer" gedateerd 21 december 2018 (jawel, de dag van ondertekening van het Klimaatakkoord ...). Waarin hij fijntjes, een kilo zout in de open stadswarmte wond van Leidenaren in zo'n situatie wrijvend, aan het parlement laat weten, "Er is [helemaal] geen wettelijk verankerde korting op het gebruiksonafhankelijk tarief (vastrecht) voor warmte in de genoemde situatie". Waarbij hij zeer expliciet naar gevallen zoals Leiden / de Stevenshof verwijst, al noemt hij die natuurlijk niet (je zou eens slapende honden wakker maken als minister ...). Deze brief lijkt een duidelijke (ambtelijk ingegeven ?) opmaat, om mogelijk iets aan deze, voor de gebonden klanten essentiële !!!, compensatie, die hier weer doodleuk "korting" wordt genoemd, te gaan (laten) doen. Lees: om die compensatie net als de teruggavepost energiebelasting voor elektra/gas mogelijk op termijn flink te laten uitkleden. Zodat de arme stadswarmte klanten met nog intacte kookgas aansluiting nóg hogere vastrecht kosten zouden kunnen gaan betalen. Ik zeg niet dat het gebeurt, maar deze Kamerbrief heeft me als vanouds, gezien de schokkende geschiedenis van het warmte dossier, hoogst achterdochtig gemaakt ...

In de brief wordt ook al voorgesorteerd op een eventuele (nog lang niet vast staande) "ontkoppeling" van de tarieven van stadswarmte en die van gas. First see: than believe. En de opmerking dat er nog niet voor gekozen is omdat de tarieven voor stadswarmte "hoger zouden komen te liggen dan de gasreferentie" doet de hare ten berg rijzen over de consequenties van zo'n mogelijk toekomstige "ontkoppeling"...

Tarieven voor stadsverwarming (plm. 14 jan. 2019, website Vattenfall / Nuon)

Verder lezen:

Hoe energiebedrijven miljoenen stelen van klanten stadsverwarming (16 dec. 2018, DAS KAPITAL, pittig doch uiterst raak en waarheidsgetrouw weergegeven analyse van de fundamentele onrechten en "berekeningswijzen" rond stadswarmte, die de gebonden klanten in de kou laten staan, en die ten goede komen aan de nieuwe monopolisten op ons aardklootje: de stadswarmte exploitanten)

Kabinet: burger verleiden tot klimaatmaatregelen (21 dec. 2018, website NOS n.a.v. pas afgesloten "Klimaatakkoord", waarin o.a. passage uit de kamerbrief met mogelijk een wrange nasmaak voor stadswarmte klanten die inmiddels de nieuwe tarieven voor 2019 van hun regionale monopolist hebben vernomen. Die omhoog zijn geschoten vanwege met name sterk gestegen energiebelasting op gas, en een enorme toename van de SDE heffing op hetzelfde fossiele goedje, beiden te beschouwen als "klimaat maatregelen": "Met de juiste informatie en hulp 'moet iedereen kunnen meekomen, zonder zich ontredderd te hoeven voelen in een duurzame, maar snel veranderende wereld'".)

Tarieven warmte stijgen in 2019 door koppeling gasprijs en belastingen (21 dec. 2018, ACM website vaststelling maximale tarieven voor stadswarmte, met als pdf gelinkt het officiële "besluit". Met als beginnende dooddoener - die gelukkig niet in die excessieve mate bij ons is doorgevoerd "Leveranciers van blok- en stadsverwarming mogen hun tarieven in 2019 met maximaal 164 euro per jaar verhogen ten opzichte van 2018, voor een gemiddeld huishouden". Totally nuts, en dat heet dan een "marktwaakhond")

Kamerbrief over vastrechtkorting gasaansluiting in combinatie met stadsverwarming (21 dec. 2018, kamerbrief Wiebes / ministerie EZK op website van het ministerie, met suggestieve opmerkingen over de "niet wettelijk verankerde" vastrecht compensatie voor stadswarmte klanten die (nog) een intacte kookgas aansluiting hebben)

Huishoudens met Eneco stadsverwarming in 2019 weer veel duurder uit (4 jan. 2019, de bekende strijdlustige stadswarmte strijders uit regio Utrecht, openden het jaar met een klapper en lieten de werkelijke financiële gevolgen zien voor de arme warmteslaven in het verzorgingsgebied van Eneco, óndanks de met trots door deze warmte monopolist aangekondigde vastrecht verlaging ...)

Zakt het warmtetarief als het losgekoppeld wordt van gas? (7 jan. 2019, Energeia - Orla McDonald, pay-wall)

VEH: Herzie desnoods weer de Warmtewet (16 jan. 2019, BNR Radio, Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis zag de bui al vroeg hangen, werd helaas in zijn vrees dat de warmte tarieven flink zouden gaan stijgen bevestigd, en dringt aan op een zoveelste herziening van de al jaren brakke, fel omstreden Warmtewet ...)

"Wij hanteren daarmee de laagste warmtetarieven van Nederland." (17 jan. 2019, Twitter; reactie van Vattenfall dochter Nuon op boze tweet van een klant die de 14% tarief verhoging per GJ burning op het netvlies heeft gekregen. Klant reageert nog ietwat bozer, "Ik wil met stadswarmte stoppen maar dan kan niet wegens een Wurgcontract waar je niet van af kunt.". Wordt door Nuon ontkend, maar er staat geen bedrag bij voor verzegeling / afsluiting, daar zal genoemde klant vast ook wel een waas van voor de ogen krijgen)

Oudere artikelen over stadswarmte (in Leiden) op Polder PV:

NUON Warmte dossier op Polder PV, tot en met november 2015

Stadswarmte grafisch belicht - update 2015 Vattenfall/NUON Warmte Leiden

En verder:

Hier verder niet besproken, maar voor stadswarmte klanten in gemeente Leiden beslist essentieel vanwege de dreigende aanleg van een mogelijk 100 miljoen Euro (!) kostende, 40 kilometer lange "warmtepijp" van afvalverbrander Rozenburg te Rotterdam via Heineken (Hazerswoude-Rijndijk), naar Leiden, waarvoor de gemeenteraad in Rotterdam een knoop dreigt door te hakken, ondanks een mogelijk dramatisch rapport over dat peperdure project van de Rekenkamer. Die warmtepijp zou er moeten komen omdat exploitant Uniper (ex- E.ON) van de Langekracht STEG gas centrale, bron van het Leidse warmtenet, er per 2020 mee dreigt te stoppen.

Rekenkamer maant Rotterdam: ‘Stel uitbreiding duur warmtenet uit’ (Follow The Money, 11 jan. 2019, waarbij de Rekenkamer aandringt op politiek afstel van een mogelijk onzalige beslissing om het al jaren kwakkelende warmtebedrijf van Rotterdam te redden door een peperdure "warmtepijp" richting Leiden aan te leggen)

Akkoord over vervangen stadsverwarming in Leiden (Leidsch Dagblad, 20 dec. 2019, "principe akkoord" voor uitbreiding van warmtenet Rotterdam richting Leiden, een van de financieel meest riskante operaties sinds tijden, voor beide gemeentes)

De zin en onzin van warmtenetten (Follow The Money, 9 november 2018, eerder beschouwend en kritisch artikel over warmtenetten)


19-20 december 2018: Schokgolven door de energiebelastingen voor het kalenderjaar 2019 - forse extra kostenpost op uw energie rekening. (tarieven, grafieken en tabellen 20 dec. 2018 gecorrigeerd n.a.v. tabel gepubliceerd door Min. Fin.)


Introductie
Op 18 december 2018 heeft de Eerste Kamer voor de wijzigingen in de belastingen voor 2019 gestemd, met wederom, net als in 2017, en 2016, als uitzondering de PVV. Hun tegen stem ging echter ditmaal vergezeld van die van PvdD, 50PLUS, en de SP, wat al aangaf dat het om een gevoelig dossier gaat. Zoals gebruikelijk zijn er weer veranderingen in de tarieven van de energiebelastingen op gas, en elektriciteit aangekondigd, en is er een bonte kermis aan andere maatregelen aangenomen. Allemaal onderdeel van een onwaarschijnlijk ingewikkeld "Belastingplan 2019", waar onder het op die 18e gepasseerde onderdeel "Fiscale vergroeningsmaatregelen 2019" (dossier nummer 35.029). Er was in de besprekingen voor het Belastingplan 2018 aanvankelijk nog sprake van een nieuwe "belastingschuif" tussen elektra en gas, maar die is toen niet gematerialiseerd. Echter, komend jaar gaat gas weer fors extra belast worden, en wordt belasting op elektra - slechts gering - verminderd. Extra dramatisch is het, uniek qua reikwijdte van de ingreep, zeer fors verlagen van de teruggave post belasting (die op de stroomnota wordt geboekt), wat impliciet voor alle residentiële energienota's, ook die van huishoudens aan de onderkant van de samenleving, een forse lasten verzwaring betekent. Daarnaast is, wederom in een apart wetsvoorstel, bepaald wat de tarieven voor de heffing op duurzame energie productie (de "ODE") zullen gaan worden voor (alleen) het jaar 2019. Die gaan fors omhoog, om de "inkomsten" voor de SDE regelingen in balans te houden met de sterk stijgende uitgaven daarvoor.

De wijzigingen in die SDE heffingen zijn, mede gezien de vele miljarden Euro's aan afgegeven beschikkingen in met name 2016, 2017 en, in mindere mate voor de eerste 2018 ronde voor SDE (zie gealloceerde budgetten tm. SDE 2018 I in artikel van 19 nov. 2018, paragraaf financiën) zelfs aanzienlijk te noemen, zoals u verderop kunt zien. Polder PV licht de wijzigingen, en de evolutie van de belasting tarieven zoals gebruikelijk aan het einde van het jaar, toe in de vorm van diverse grafieken. Daarbij gaarne notie nemen van het feit dat alle tarieven zijn weergegeven ex btw. Op uw nota zult u daaroverheen nog eens 21% btw betalen (btw over energiebelasting; dit is "normale EU policy", ook al zien we commentaar hierop regelmatig opflakkeren). Een van de vele suggesties van Rutte III, om ook het lage btw tarief te gaan verhogen (van 6 naar 9%), in 2018 gestuit, is er helaas ook door. Dus onder anderen uw drinkwater, voeding, en medicijnen zullen op dat punt dus per 1 januari a.s. ook weer duurder gaan worden, zonder dat het enige relatie met de kwaliteit van het product heeft te maken. Belasting op drinkwater (BOL) gaat sowieso ook omhoog, van 33,9 Eurocent per m³, naar 34,3 ct/m³ (verhoging 1,2%, inflatie gecorrigeerd).

Voor de volledige lijsten betreffende het lage belasting tarief, zie de pagina's "goederen (ex) 6%" resp. "diensten (ex) 6%", bij de Belastingdienst. Dit is in de huidige context alleen relevant voor de btw op drinkwater. Elektra, gas en stadswarmte blijven in het hoge 21% tarief zitten, en met elke (forse) tariefstijging, zowel voor de variabele als de vaste kosten, komt daar dus nog een heftig douceurtje voor Vadertje Staat bovenop. Extra reden dus, om uw direct beïnvloedbare kosten, het verbruik aan kWh, m³, resp. GJ, in het nieuwe jaar nu echt daadkrachtig te gaan aanpakken en naar beneden te drukken. Dat zal de "nota pijn" aan het eind van het jaar / begin van het volgende jaar structureel verzachten.


Energiebelasting op aardgas verbruik

Getoonde bedragen zijn afgerond op vier cijfers achter de komma. De eerste 2 "historische" staffels (verbruiken tm. 5.000 resp. die voor
5.001 tm. 170.000 m³/jaar), zijn in 2013 samengevoegd tot een nieuwe "eerste" (hoogste) staffel, jaarverbruiken tussen 0 en 170.000 m³.

Na de enorme wijziging van de tarieven voor de kleinverbruikers per 1-1-2016 (tarief tm. 170.000 m³ 25,17 Eurocent/m³ ex btw, stijging van bijna 13%), en relatief lichte stijgingen in 2017 en 2018, gaat wederom bij het Ministerie van Financiën "het gaspedaal diep ingedrukt worden". En diententevolge, de nieuwe belasting tarieven "door het plafond". Dit als gevolg van hernieuwd beleid met betrekking tot het "verschuiven" van de energiebelasting op elektra naar gas. Toen huidig Minister bij EZK, Wiebes, nog staatssecretaris bij Financiën was, werd op vragen van zijn partij, de VVD, en het CDA, nog ontkend dat er (op dat moment), plannen waren bij het kabinet voor "verdere verschuiving" van de energiebelasting, van elektra naar gas (kamerbrief van Wiebes dd. 14 december 2016, twee jaar geleden). U ziet, het kan verkeren, het beleid werd rap onder Rutte III "herzien", en die energiebelasting "schuif" is alweer op tafel gekomen, tot Wetswijziging verwerkt, en uiteindelijk in de Eerste Kamer afgehamerd.

De energiebelasting op gas wordt per 1 januari 2019 in de eerste staffel, de voor alle huishoudens, maar ook voor heel veel fors gas verbruikende "klein" verbruikers, met consumptie tm. 170.000 m³ per jaar, "enige relevante", met wederom ruim 3,3 Eurocent per m³ verhoogd. Daar is de inflatie nog bijgekomen (gerekend wordt er met 1,2% t.o.v. oude tariefstelling 2018). Een toename van nog eens 12,7% t.o.v. de tariefstelling in 2018 resulteert in een EB bedrag van 29,31 Eurocent/m³ ex btw voor 2019 (dat wordt 35,47 Eurocent incl. 21% btw). Gelukkig is gemiddeld genomen het huishoudelijke verbruik weliswaar in de loop van de jaren afgenomen, maar per verbruikte kuub gaat u nog meer aan Vadertje Staat afdragen. Het gemiddelde huishoudelijke verbruik is volgens het CBS van zo'n 1.700 m³/jaar in 2004 gedaald naar nog maar 1.240 m³/jaar in 2017, tussen extremen van 840 - 2.200 m³/jaar, afhankelijk van het type huishouden (analyse).

In het wetsvoorstel over de fiscale vergroenings-maatregelen , al aangenomen door de Tweede Kamer op 15 november, en ook door de Eerste Kamer op 18 december 2018, vinden we onder Artikel VII geen andere wijzigings-voorstellen dan voor de eerste staffels (gas en elektra) voor de overige categorieën. Echter, in de tabel gepubliceerd door het Ministerie van Financiën, staan beslist wel - kleine - tariefsverhogingen voor de andere staffels genoemd. Ook deze blijken t.o.v. de voormalige tariefstelling voor 2018, met "ongeveer" genoemde 1,2% inflatie te zijn gecorrigeerd. Mogelijk vanwege afrondings-verschillen, zijn de groeipercentages bij de grootste verbruikers echter, op basis van de tabelwaarden, iets anders uitgepakt bij elektra (zie aldaar).

Het absolute verschil in energiebelasting per m³ tussen de minst verbruikende (29,13 ct, consumenten en "kleinzakelijke" gasverbruikers tm. 170.000 m³/jaar) en de hoogste verbruiks-groep (>10 miljoen m³/jaar, 1,28 ct/m³) is in 2019 een factor 22,9 geworden (in 2018 was dit nog 20,5). Die zeer hoge verhouding heeft daarmee de voorlaatste hoogste, in 2016 (factor 20,8), van de eerste plaats verdrongen. Die verhouding was het laagst in 2015 (16,2). In 2004 (het "energie liberaliserings-jaar") was die verhouding nog 19,1 : 1.

Van de tarief groepen waar het langst energiebelasting over is geheven in dit langjarige overzicht, de eerste 3 staffels, zijn de gemiddelde jaarlijkse compound annual growth rates (CAGR's) van de betreffende toegepaste energiebelasting tarieven voor gas tussen 2000 en 2019 achtereenvolgens 6,1%/jaar (tm. 5.000 m³/jaar), 9,5%/jaar (tm. 170.000 m³/jaar), resp. 12,5%/jaar (tm. 1 mln m³/jaar) geweest. Ergo: ook al zijn de fysiek in rekening gebrachte tarieven voor de hogere belastingstaffels véél lager dan voor de residentiële sector, de procentuele jaarlijkse verhogingen zijn gemiddeld genomen over die lange periode voor de hogere staffels wel hoger geweest dan voor de huishoudens. Daar staat echter weer tegenover dat, als je bijvoorbeeld 2009 als uitgangspunt neemt (alle hierboven genoemde staffels belast), het beeld gemengd is. Dan krijgen we jaarlijkse CAGR stijgingen van gemiddeld 6,4%/jaar (1e staffel), 7,8%/jaar (oude 2e staffel, 5.000 tm. 170.000 m³/jr), tot 5,5%/jaar (tm. 1 mln m³/jaar), en voor de hoogste staffels, >10 mln m³/jaar, een opmerkelijke discrepantie van 1,2%/jaar (niet-zakelijk) en 4,8%/jaar (zakelijk). De allerhoogste stijging viel autogas (via CNG vulstations) ten deel: daarvan werd de energiebelasting gemiddeld genomen in de periode 2009-2019 met maar liefst 18,2%/jaar opgetrokken.

SDE heffing ("ODE") op aardgas verbruik

Náást de energiebelasting wordt sedert 2013 ook SDE* heffing geheven (formeel "opslag duurzame energie", ODE), zowel op gas als op elektra. De expliciete opzet van die heffing is, om de burger te laten zien wat zijn/haar "gesocialiseerde" bijdrage aan de honderden tot paar duizend duurzame energie projecten is die dezer jaren worden gebouwd met SDE exploitatie subsidies. Althans, dat was de uitdrukkelijke insteek van voormalig Minister Verhagen. Er zingen echter alweer enige tijd geluiden rond, dat de ODE en de energiebelasting maar weer op een grote hoop geveegd zouden moeten worden. Dat kwam al eind 2016 ter sprake, maar destijds Minister Kamp schoof de beslissing er over door naar een volgend kabinet, Rutte III, wat er kennelijk nog steeds niet uit is hoe met die gevoelige materie om te gaan. Voor 2019 staan gewoon weer als vanouds separate energiebelasting en SDE heffingen apart vermeld. Ze komen dan ook uit totaal verschillende kokers, en het zou (a) complete onzin zijn om die totaal verschillende soorten heffingen op een hoop te gooien, en (b) een knap staaltje misleiding van het gepeupel, als een willekeurig (volgend) kabinet de zeer sterke stijgende SDE heffingen met mogelijk (noodgedwongen) verlaagde energiebelastingen zou willen "verbloemen".

Laten we hopen dat ze in Den Haag bij zinnen komen, en die uitsplitsing gewoon laten staan op de nota's. Want ODE en energiebelasting zijn fundamenteel verschillende soorten heffingen: de eerste is zeer specifiek voor het bevorderen van energie uit hernieuwbare bronnen, waar "de burger" sinds SDE 2011 niet eens meer aan mee kan doen tenzij hij/zij zich in coöperatief verband zou gaan organiseren (met name vanwege de 15 kWp onder"cap" bij zonnestroom, en een verplichte grootverbruik aansluiting). De tweede is dood-ordinair, en primair, een heffing om inkomsten te genereren voor de Staat (wat af en toe ook wordt bevestigd door de zittende minister van Financiën). Ook al staat deze belasting nog steeds expliciet vermeld onder het hoofdje "Belastingen op milieugrondslag" in het jaarlijkse wijzigingsdocument van het Ministerie van Financiën vermeld.

* "Stimulering Duurzame Energieproductie", sedert SDE 2011 omgetoverd in "SDE+". Zie website van de uitvoerende instantie van die regeling, RVO.

Dit alles terzijde: hieronder de volledige tarief ontwikkeling van de ODE voor aardgas, tm. 2018. Hold your horses, in 2019 gaat er weer een aanzienlijk percentage bovenop de reeds eerder heftig gestegen opslag op elke kubieke meter (Gronings) gas wat u verbruikt.

In blauw toegevoegd de recent bepaalde tarieven voor ODE gas voor 2019. Daarin zijn, we mogen wel zeggen, extreem forse - opwaartse - wijzigingen geweest, die natuurlijk worden gevoed door het feit dat er reeds enorme bedragen aan lang-jarige exploitatie subsidies zijn toegezegd voor talloze grote projecten die onder het kopje "hernieuwbaar" worden geschaard. Daar bovenop zal er zeer waarschijnlijk alweer 6 miljard Euro vergeven gaan worden aan de volledig overschreven tweede half jaar ronde SDE "+" van 2018, en komt er mogelijk straks weer een zelfde enorm budget bedrag voor de voorjaars-ronde 2019 overheen (die echter ook een paragraaf "verbreding CO2 reductie" krijgt, zodat er minder geld overblijft voor duurzame opwekking, als het budget hetzelfde blijft). De tragedie is hier wederom, dat diegenen die het minste energie (aardgas) verbruiken, sowieso al de hoogste SDE heffingen per m³ verbruikt aardgas betalen, én die bovendien komend jaar met de hoogste relatieve stijgingen worden geconfronteerd, zoals het volgende staatje laat zien.

Toenames voor de tarieven in 2019 t.o.v. de tariefstellingen voor 2018 zijn als volgt (categorieën in m³/jaar). Percentages bepaald van de originele tariefstellingen, met 5 cijfers achter de Euro komma, tot slot CAGR berekening gemiddelde toename per jaar sedert eerste heffing, in 2013 (dus: CAGR 2013-2019, gemiddelde per jaar). NB: zie ook het staatje in de update voor 2018, waarin al spectaculaire stijgingen t.o.v. 2017 stonden vermeld...

  • 0 - 170.000, incl. inzet aardgas voor blokverwarming nieuw 5,24 €ct/m³ (was in 2018 2,85 ct), stijging 84% (!); CAGR 68%/jr.
  • > 170.000 - 1 mln nieuw 1,61 €ct/m³ (was 1,06 ct), stijging 52%; CAGR 62%/jr.
  • > 1 mln - 10 mln nieuw 0,59 €ct/m³ (was 0,39 ct), stijging 51%; CAGR 64%/jr.
  • > 10 mln (zakelijk en niet zakelijk) nieuw 0,31 €ct/m³ (was 0,21 ct), stijging 48%; CAGR 58%/jr.
  • NB: autogas uit CNG stations kent géén SDE heffing.
  • tuinders hebben 2 aparte heffing categorieën voor inzet aardgas voor kweek van tuinbouw producten, "verlaagd tarief", zie grafiek.

Cumulatie heffingen energiebelasting, ODE, én btw voor aardgas 2012 tm. 2019 kleinverbruik

In deze derde "gas" belastingen grafiek het cumulatieve effect van de energiebelasting, de ODE heffing, vermeerderd met de (21%) btw geheven over beide posten. Hieruit resulteert de totale belastingdruk van overheidswege op elke kubieke meter gas die u verbruikt (nog exclusief de btw over de separate post levering, zie verder). Getoond worden hier de tarieven voor de laagste staffel. Dit was oorspronkelijk tm. 5.000 m³/jaar, wat vrijwel geen "normaal" huishouden zal halen. De categorie is in 2013 samengevoegd met de tweede staffel, en derhalve "opgerekt" naar max. 170.000 m³/jr. Hier onder valt dus ook een fors deel van het kleinbedrijf. In onderstaande grafiek is alleen de hele reeks voor het verbruik tm. 5.000 m³ getoond, met bijbehorende tariefstellingen voor 2012.

In 2012 (1e resp. 2e jaarhelft) was er nog geen ODE heffing. Die kwam pas voor het eerst voor het verbruik in 2013 op de nota te staan, en was nog zeer laag (0,23 ct/m³ ex btw). Maar hij neemt zeer snel toe, vanwege nieuwbouw van talloze SDE gesubsidieerde projecten (meestal met een forse capaciteit), waar die "bronbelasting" naar toe vloeit in de vorm van maandelijkse subsidies. Dat zijn feitelijk door RVO aan de producenten uitbetaalde voorschotbedragen, die later worden "verrekend" met bijstellingen a.g.v. geactualiseerde correctiebedragen. De energiebelasting is, met name a.g.v. de beruchte "energiebelasting-schuif" per 1 jan. 2016 (stijging van 32% t.o.v. tariefstelling 2015 !) zeer fors toegenomen. Daarna is de stijging relatief gering geweest, al kwam er weer 3% bovenop in 2018 t.o.v. 2017.

En na de nodige "reuring" met gasbevingen in "winnings-gewest" Groningen, heftig protesterende bewoners, en ellenlange vergaderingen in Het Haagse, gind het "gaspedaal" wederom op de energietaks: er werd weer 3 cent per verbruikte kuub bovenop gegooid in de voor burgers essentiële "laagste staffel". Daar overheen kwam nog de inflatie correctie t.o.v. de tariefstelling in 2018. Met de ook nog eens (zeer) heftig gestegen SDE heffing gecombineerd, werd daarmee ook de door de Staat over beide posten afgeroomde belasting toegevoegde waarde, in de volksmond ook wel "btw", fors hoger. Was die in begin 2012 nog maar ruim 3 cent per m³, is deze al toegenomen naar meer dan het dubbele, ruim 7 cent/m³. Zonder dat de Staat ook maar een vinger hoeft uit te steken (alleen maar door de ambtenaren "even" wat wetsteksten wijzigen)... Goed om dat te beseffen, als u van plan bent er op een frisse avond de nodige kuubs Gronings gas door te gaan jassen. Den Haag zal u er dankbaar voor zijn en zich er wellicht over vermaken ...

Een combinatie van al deze effecten is, dat de belastingdruk op elke m³ gas die u verbruikt, van de eerste jaarhelft van 2012 tm. 2019 is toegenomen van, totaal, 19,84 ct/m³ tot maar liefst 41,81 ct/m³. Een toename van maar liefst 111% in 7 jaar tijd. Met de CAGR methodiek komt dat (t.o.v. tariefstelling 2012 I) neer op een stijging van maar liefst 11,1% gemiddeld per jaar. Dat was tm. 2018 nog 9,9%/jaar gemiddeld...

Berekeningen nog zonder btw over post "levering"

In alle hier getoonde belasting grafieken ontbreekt nog de verplicht af te dragen btw over de door de leverancier in rekening gebrachte (enige eigen) post "levering". Voor gas was bijvoorbeeld bij Vattenfall - Nuon het kale ex btw tarief voor de levering in de tweede jaarhelft van 2018 in onze regio 35,42 ct/m³ bij een 1-jarig "vasteprijs" contract, inclusief de feitelijk niet meer existente, want sinds 2011 niet meer door GasTerra in rekening gebrachte "regio toeslag". In de 2e helft van 2017 was dit nog 25,94 ct/m³, dus hier is al een al forse stijging van het "kale" levering tarief doorgevoerd, maar liefst 37%! 21% over genoemde 35,42 ct/m³ gerekend komt op 7,44 cent extra btw inkomsten voor de Staat voor elke verkochte kuub gas. In totaal, met bovenstaande (btw over EB en ODE, 2019: 7,26 ct/m³), dus al bijna 14,7 Eurocent/m³ !! Met een verwachte, nog verder stijgende "kale" leveringsprijs in 2019 hoogstwaarschijnlijk zelfs nog iets meer. De gecombineerde stijgingen van de energiebelasting én die voor de SDE heffing maken, dat de overheidsheffing op verbruik in 2019 waarschijnlijk (fors) hoger gaat worden, dan wat de leverancier voor de eigen toko in rekening gaat brengen. In bovengenoemd voorbeeld: 29,31 ct EB + 5,24 ct SDE + 7,26 ct btw (over EB en SDE) + 7,44 ct (btw over levering) = 49,25 ct/m³ in totaal voor de Staat (met leverings-tarief voor 2018 II, nog exclusief te verwachten verhoging van dat tarief in 2019 I). En dat noemt de overheid dus "de vrije markt" ...

Gevolgen voor huishoudens - een paar voorbeelden

Om zichtbaar te maken wat bovenstaande voor enkele "typen" huishoudens betekent heb ik onderstaand staatje met vijf voorbeelden getoond. Ook deze tabel nog zonder btw te berekenen over de (uit tientallen marktpartijen en honderden contractvormen te verkiezen) post "levering". Dit is wat álle Nederlanders sowieso kwijt waren dan wel zijn (2019) aan afdrachten aan de Staat:

In de eerste regel heb ik een huishouden getoond wat uitsluitend "kookgas" gebruikt - bijvoorbeeld in een stadswarmte wijk als de onze, met een apart lage druk kookgas net. Waarbij ik ben uitgegaan van een relatief hoog verbruik van 50 m³ per jaar (wij zelf verbruikten veel minder dan die hoeveelheid, en zijn reeds sinds april dit jaar definitief op inductie koken overgestapt, derhalve geen gasverbruik meer). Daarvoor vallen in dit geval de totale afdrachten aan de Staat mee (stijging van 10 naar bijna 21 Euro tussen 2012 en 2019).

De tweede regel laat de afdrachten over gas verbruik voor een "gemiddeld huishouden" zien, waarbij het laatst bekende gemiddelde het cijfer voor 2017 is, zie daarvoor mijn analyse van de laatst bekende CBS cijfers. Met een (toen) gemiddeld verbruik van 1.240 m³/jaar kom je op een afdracht aan de Staat, tussen de 250 (2e helft 2012) en 518 Euro (2019). Meer dan de dubbele hoeveelheid, dus.

De derde regel laat het effect zien op een twee onder een kap woning, volgens het door CBS opgegeven (2017) verbruik van 1.680 m³/jaar, leidend tot een afdracht tussen 339 Euro (2e jaarhelft 2012) en al 702 Euro in 2019. De vierde regel toont de cijfers voor een vrijstaande woning, waarvoor CBS voor 2017 2.200 m³ gemiddeld verbruik heeft opgegeven. Deze huishoudens moesten in zo'n situatie 444 Euro aan de Staat afdragen in 2012 II, en zouden in 2019 daarvoor al 920 Euro kwijt zijn. 107% meer.

De laatste regel toont een "zeer zwaar verbruikend" huishouden (ja, die bestaan, kijk maar eens rond in Wassenaar e.d. ...). Met 5.000 m³/jaar kom je dan al tot spectaculaire douceurtjes voor de Staat van ruim duizend Euro (2e helft 2012) tot zelfs bijna 2.100 Euro in 2019 uit. Dat lijkt me een byzonder goede reden om rap flink te gaan isoleren en/of om het verspillende gedrag te gaan aanpassen... Tenzij men in zo'n geval geen enkel probleem heeft om zo'n enorme hoeveelheid geld naar de Staat te doen vloeien aan belastingen die niet direct met het "gekozen markt tarief van de betreffende leverancier" van doen heeft ...

Ook nog andere posten

Nogmaals: dit alles betreft uitsluitend de dikke slagroom die de Staat van elke kubieke meter gas die u verbruikt afroomt. We hebben het hier nog niet over leverings-tarieven gehad (die enkele jaren een dalende trend hebben gekend, maar die volgens Pricewise al een tijdje de omgekeerde trend tonen, en wederom per 1 januari a.s. flink zullen gaan stijgen), noch over transportkosten. Transportkosten voor gas en elektra stijgen weliswaar ook weer een beetje in 2019, al is het een zeer bescheiden verhoging (gemiddeld anderhalve Euro per huishouden op jaarbasis), die lager is dan de inflatie, aldus ACM. NB: kosten voor netbeheer zijn sedert 2009 voor particulieren uitsluitend vaste bedragen per jaar, en dus niet afhankelijk van het verbruik. Het maakt daarvoor niets uit wat er achter de aansluiting gebeurt, en is dus per definitie in het nadeel van zuinige burgers, die niets van hun maatschappelijk te waarderen inspanningen op hete vlak van energie besparing en CO2 uitstoot reductie terugzien in de transport tarieven ...


Energiebelasting op elektra verbruik

Getoonde bedragen zijn afgerond op vier cijfers achter de komma

De al onder "gas" belastingen genoemde energiebelasting-schuif truuk m.b.t. de tarieven voor de kleinverbruikers per 1-1-2016 hield voor elektra juist een heftige verláging in, van 11,96 naar 10,07 Eurocent/kWh (ex btw), minus 16%. Destijds een unicum in de Nederlandse energiebelasting historie (tarief tm. 10.000 kWh/jaar). Bij andere verbruiksgroepen gingen de energiebelastingen in 2016 wel iets omhoog. Het wás echter een unicum. Want in 2019 gaat dezelfde "truuk" herhaald worden, al is het op een iets minder dramatisch niveau.

De energiebelasting op stroom dáált per 1-1-2019, van 10,46 naar, inflatie gecorrigeerd, 9,86 Eurocent/kWh ex btw (dat wordt 11,93 Eurocent/kWh incl. 21% btw), een verlaging van 5,7%. Waarbij het al lang niet meer uitmaakt of u "grijze" of "groene" stroom afneemt, ze hebben identieke tariefstellingen sedert 2005. Itt vorig jaar, zijn de tariefstellingen voor alle andere verbruiks-categorieën ("staffels") in het wetsvoorstel bevroren. In 2017 werden de grotere verbruikers ook al "gematst", met bijna nihil stijgingen tot zelfs geringe dalingen van het EB tarief (zie overzicht van dat jaar), in 2018 stegen de tarieven relatief bescheiden voor die staffels, zie daarvoor de analyse van de tarieven voor dat jaar. Er is echter in de definitieve tabel van Min. Fin. voor het nieuwe jaar 2019 nog wel een inflatie correctie overheen gekomen. Gemiddeld genomen zou die voor alle tarieven op 1,2% moeten zijn gekomen, wat grotendeels blijkt te kloppen. Gaan we nauwkeuriger de verschillen berekenen tussen de in de tabellen opgevoerde tarieven voor 2018 en 2019, komen we echter voor de grootste verbruiks-categorieën met de gepresenteerde cijfers iets anders uit: bij niet-zakelijke verbruikers >10 mln. kWh/jaar kom je (0,00116 > 0,00117) op een verhoging van bijna 0,9% uit, bij zakelijke verbruikers in hetzelfde segment (0,00057 > 0,00058) op bijna 1,8%. Mogelijk wordt er bij deze al zeer kleine getallen met nog meer originele cijfers achter de komma gerekend, zodat je alsnog rond de "standaard" inflatie correctie van 1,2% uit zult komen voor beide tarieven (?).

Ook al zijn de hogere verbruiks-categoriëen in 2018-2019 wel "een beetje" aangepakt, ze betalen nog steeds absurd weinig energiebelasting t.o.v. het residentiële markt segment. Iets waar regelmatig klaagzangen over worden vernomen in de Tweede Kamer, maar waar tot nog toe vrijwel geen gehoor aan is gegeven van wat voor rechts-conservatief tot neoliberaal kabinet dan ook. Het verschil tussen de laagste tariefgroep (2019: 9,863 ct, consumenten) en de hoogste verbruiksgroep (>10 miljoen kWh/jaar zakelijk, 0,058 ct/kWh) is komend jaar, ondanks de flinke daling in de eerste staffel, nog steeds zeer hoog, een factor 170 (!). Veel hoger dan de verschillen tussen de laagste en hoogste staffels bij gas (factor bijna 23, zie eerste sectie, gas, van dit artikel). Die verhouding was voor elektriciteit het hoogst in 2015 (factor 239 verschil !), en het laagst in "energie liberaliserings-jaar" 2004. Toen was die verhouding nog steeds hoog, maar "slechts" 131 : 1.

Van de tarief groepen waar het langst energiebelasting over is geheven in dit langjarige overzicht, de eerste 3 standaard staffels, zijn de gemiddelde jaarlijkse compound annual growth rates (CAGR's) van de betreffende toegepaste energiebelasting tarieven voor elektriciteit in de periode 2000-2019 achtereenvolgens 5,3%/jaar (tm. 10.000 kWh/jaar), 6,5%/jaar (tm. 50.000 kWh/jaar), resp. 10,4%/jaar (tm. 10 mln kWh/jaar) geweest. Ook hier geldt dus, naar analogie van de situatie bij gas (eerste sectie van dit artikel): Ook al zijn de fysiek in rekening gebrachte tarieven voor de hogere belastingstaffels véél lager dan voor de residentiële sector, de procentuele jaarlijkse verhogingen zijn gemiddeld genomen over die lange periode voor de hogere staffels ook hoger geweest dan voor de huishoudens. Vanwege de bizarre gevolgen van de invoering van het capaciteitstarief voor elektra in 2009, en de drie andere gelijktijdig ingevoerde wijzigingen in de tarief systematiek, zijn de CAGR cijfers voor de periode 2009 tm. 2019 een stuk moeilijker te duiden, als je niet weet waar dat aan ligt. Terwijl in die periode voor de consumenten (tm. 10.000 kWh/jaar) een CAGR gold van gemiddeld minus (!) 1,0% per jaar voor energiebelasting op elektra verbruik (gevolg van de 2 belastingschuiven elektra > gas, in 2016 en in 2019), heeft er een gemiddelde positieve CAGR groei voor de hoogste staffels plaatsgevonden. Voor de twee staffels tussen 10.000 en 10 mln kWh/jaar gemiddeld bijna 3,0% groei/jaar. En voor de twee hoogste staffels (niet-zakelijk / zakelijk verbruik >10 mln kWh/jaar) gemiddeld 1,6 resp. 1,5%/jaar.

Voor de "postcoderoos" (PCR) projecten, die vallen onder de "Regeling Verlaagd Tarief", verandert er net als voor het afgelopen jaar niets. Die werden, sedert de nogal ongelukkig verlopen start in 2014-2015, in 2016 al op "nihil" tarief gezet voor de eerste (maximale) 10.000 kWh opwek die van het betreffende PV project "op vreemd dak" afkomstig is. En dat beleid wordt verder gecontinueerd in 2019 (ook voor nieuwe PCR projecten). Het "verlaagde tarief" staat binnen een project vast voor een periode van 15 jaar, en wordt derhalve door sommigen als "zekerder" gezien, dan klassiek thuis salderen. Waarover nog onbekende "wijzigingen" zijn aangekondigd, die steeds meer lijken te wijzen richting "een" invoedings-tarief voor momentane zonnestroom overschotten die dan "bemeterd" het net op zouden vloeien (zie salderings-dossier, berichten). Wiebes wil echter van de postcoderoos regeling ("een Draak") af, en de projecten van energie coöperaties krampachtig proberen onder te brengen onder de nieuw aangekondigde, nog steeds in onderhandeling zijnde "overschot subsidie" regeling voor alle kleinverbruik aansluitingen. Hoe dat er dan zal uit komen te zien, is tot op de dag van vandaag een goed bewaard Haags Geheim ...

In 2017 is ook voor het eerst in de geschiedenis op verzoek van het parlement een verlaagd tarief voor laadpaal infrastructuur voor elektrisch vervoer geïntroduceerd (oranje kolom). Dit verlaagde tarief geldt voor de periode 2017 tm. 2020, slechts voor de eerste 10.000 kWh "elektriciteit die geleverd wordt aan oplaadinstallaties voor elektrische voertuigen (bestaande uit een of meer oplaadpunten) die beschikken over een zelfstandige aansluiting". Het tarief wat wordt geheven is hetzelfde als dat in de tweede belastingschijf: 5,337 ct/kWh, afgerond € 0,0534 (slechts inflatie gecorrigeerd met 1,2% t.o.v. niveau in 2018). Vandaar dat die kolom even hoog is als dat van de schijf voor verbruiken van 10.001 tm. 50.000 kWh/jaar in 2019.

SDE heffing ("ODE") op elektra verbruik

Zie ook intro tekst onder "gas". Hieronder de volledige tarief ontwikkeling van de ODE voor elektriciteit.

In blauw toegevoegd de recent bepaalde tarieven voor ODE elektra voor 2019. Daarin zijn net als bij gas nogal heftige wijzigingen geweest, die natuurlijk ook worden gevoed door het feit dat er enorme bedragen subsidies zijn toegezegd voor, in deze categorie met name vanwege de vele beschikkingen voor zowel windparken als zonnestroom projecten, de laatste duizenden installaties betreffend, die onder het kopje "hernieuwbaar" worden geschaard. Voor de laatste "officiële", op de realiteit ver achter lopende update van RVO m.b.t. zonnestroom project realisaties onder de SDE regimes (status 4 okt. 2018), zie de recente analyse van Polder PV.

Overigens gaat, over het geaccumuleerde totaal van de oude MEP, SDE, en SDE "+" regelingen bezien, het veelvoud aan subsidies voor gerealiseerde projecten tm. 2017 nog steeds naar windenergie en biomassa toe. Tot en met SDE 2016 legde biomassa, inclusief miljarden Euro's kostende bijstook van buitenlandse hout pellets in Nederlandse steenkolen centrales, een zeer zware claim op de toegekende subsidiestromen binnen de diverse SDE regelingen (grafieken "Uitgaven" resp. "Verplichtingenbudget", op realisaties pagina van RVO). Als er geen rare zaken zijn geschied gaat er mogelijk ook weer in de tweede SDE 2018 ronde veel geld naar windenergie. Er werd in de eerste fase immers al voor 147 projecten subsidie aangevraagd, en het budget van 6 miljard Euro bleek in die eerste fase, die maar 159 (meestal relatief kleine) PV projecten telde, al in totaal voor 51% geclaimd. Zon gaat beslist ook veel beschikkingen opleveren in de tweede fase, maar windenergie zal in de eerste fase een dominante rol spelen.

Toenames voor de SDE heffing tarieven in 2019 t.o.v. tariefstellingen voor 2018 zijn als volgt. Categorieën in kWh/jaar; 1e percentages bepaald van de originele tariefstellingen, met 5 cijfers achter de Euro komma. Tot slot de gemiddelde toename volgens de CAGR methodiek, in de periode dat de heffing geldig was/is (2013-2019).

  • 0 - 10.000 (grijze of "groene" stroom) nieuw 1,89 €ct/kWh (was in 2018 1,32 ct/kWh), stijging 43%. CAGR 61%/jr (!).
  • Let op, bovenstaande geldt óók voor postcoderoos deelnemers, die moeten (geen EB, maar wél) ook SDE heffing betalen over het stroom equivalent wat ze "op vreemd dak laten produceren" ! Klassiek salderende zonnestroom producenten, met zonnepanelen op eigen dak cq. "achter de meter", kunnen net als de EB en btw, de SDE heffing en de btw daar weer over wegstrepen tegen de eigen opwek. Bij klassiek salderende Ferrarismeters als netmeter gaat dat volautomatisch.
  • > 10.000 - 50.000 nieuw 2,78 €ct/kWh (was in 2018 1,80 ct/kWh), stijging ruim 54%. CAGR bijna 65%/jr (!!).
  • Speciale aandacht voor het feit dat deze tweede schijf de hóógste SDE heffing betaalt (!), wat gevoelsmatig lijnrecht ingaat tegen de "algehele degressieve energiebelasting structuur" die we jaren lang hebben gekend. Dat geldt dus beslist niet voor de structuur bij de SDE heffing, die een heel andere insteek heeft. Vermoedelijk heeft het Ministerie van Financiën hier alvast voorschot genomen op maximale extra afroming bij het toenemende aantal huishoudens die bijvoorbeeld een warmtepomp en/of een elektrische auto hebben aangeschaft. En die qua verbruik mogelijk over de 10.000 kilowattuur op jaarbasis zijn gekomen. Die gaan voor de ODE berekend over hun meerverbruik boven de 10.000 kWh/jaar in ieder geval vet meer betalen dan in de eerste jaren van die SDE heffing gebruikelijk was.
  • > 50.000 - 10 mln nieuw 0,74 €ct/kWh (was in 2018 0,48 ct/kWh), stijging 54%. CAGR bijna 63%/jr (!).
  • > 10 mln kWh (niet zakelijk & zakelijk) nieuw 0,03 €ct/kWh (was in 2018 0,0194 ct/kWh), stijging 55%. CAGR ruim 61%/jr (!).
  • NB: laadpalen infra met zelfstandige aansluiting is vrijgesteld van ODE tarief ("nihil tm. 2020").

Cumulatie heffingen energiebelasting, ODE, én btw voor elektra 2012 tm. 2019 kleinverbruik

In deze derde "elektra" belastingen grafiek het cumulatieve effect van de energiebelasting, de ODE heffing, vermeerderd met de (21%) btw geheven over beide posten. Hieruit resulteert de totale belastingdruk van overheidswege op elke kWh elektriciteit die u verbruikt (nog exclusief de btw over de separate post levering, zie verder). Tarieven voor de laagste staffel, tm. 10.000 kWh/jr, het meest relevant voor de inmiddels al bijna 7,9 miljoen huishoudens.

In 2012 (1e resp. 2e jaarhelft) was er nog geen ODE heffing. Die kwam pas voor het eerst voor het verbruik in 2013 op de nota te staan, en was ook voor elektra aanvankelijk nog zeer laag. Maar ook deze heffing neemt zeer snel toe, vanwege nieuwbouw van talloze SDE gesubsidieerde projecten (meestal met een forse capaciteit), waar de SDE heffing ("ODE" belasting over elektra verbruik) - via de burelen van RVO - naar toe vloeit in de vorm van maandelijkse voorschotten en later bijgestelde subsidies. De energiebelasting is echter in 2016 fors áfgenomen vanwege de beruchte "energiebelastingschuif met aardgas". Die voor komend jaar wordt herhaald, zei het op een minder hoog niveau. Met de sindsdien verder fors gestegen SDE heffing gecombineerd, en de daling in de hoogte van de EB, wordt daarmee in 2019 de btw post over het totaal van deze heffingen netto bezien gestabiliseerd, op een niveau van 2,47 Eurocent/kWh. Hetzelfde niveau van dat van 2013 en 2018. Als Rutte III geen al te gekke dingen gaat doen met de hoogte van de energiebelasting op elektra (reken er echter niet op dat ze dat zullen laten) zal, met waarschijnlijk sterk verder stijgende SDE heffingen, uiteindelijk mogelijk weer een totale belastingdruk (incl. btw) gaan ontstaan die richting de tot nog toe bereikte "piek" in 2015 zal evolueren. Toen lag dat niveau op 14,91 Eurocent per kWh. In 2016 is het tijdelijk terug gevallen naar 12,86 Eurocent/kWh. In 2018 lag het alweer op 14,25 cent, maar per 1 januari van het nieuwe jaar valt dat, door de combinatie aan wijzigingen, weer minimaal, 0,2%, terug naar 14,22 Eurocent/kWh. De energiebelasting sec is van het totaal (EB + ODE + btw) in 2018 69,3%, en blijft daarmee van overheids-wege vooralsnog veruit de belangrijkste heffings-post op uw stroomrekening. In 2018 was dat zelfs nog 73,4%. Aan de schommelende hoogte van de energie belastingen incl. ODE en btw op elektra is goed te zien dat overheids-ingrijpen een dominante factor van betekenis is en blijft in de dynamische energie historie.

Een combinatie van al deze effecten (met name van de e-belasting-schuif) is, dat de belastingdruk op elke kWh elektra die u verbruikt, t.o.v. de eerste jaarhelft van 2012 tm. 2019 nu weer licht is toegenomen van, totaal, 13,57 ct/kWh tot 14,22 ct/kWh in 2019. Een netto toename van bijna 4,8% in 7 jaar tijd (dat was in 2016-2017 nog negatief t.o.v. 2012). Met de CAGR methodiek komt dat neer op een netto stijging van ruim 0,5% gemiddeld per jaar (2012-2017 nog: -0,6%/jaar, in de periode 2012-2018 +0,8%/jaar). Sterk afhankelijk van het eventueel inzetten van "een mogelijk nieuwe toekomstige extra energiebelasting schuif" tussen elektra en gas, kan dat beeld beslist weer worden bijgesteld richting een negatieve groei t.o.v. 2012. Dat is zeer lastig te voorspellen. Met Den Haag weet je het immers maar nooit waar het tariefstellingen en de jaarlijkse bijstelling daarvan betreft. 1 keer chaos in Groningen, bijvoorbeeld vanwege een mogelijk heftige, forse schade veroorzakende aardgas beving, en de rode tarief-vlaggen worden weer gehesen in de Residentie...

Bovengenoemd netto effect van "slechts" 0,5% gemiddelde stijging per jaar in de periode 2012-2019 bij elektra, staat in ieder geval in schril contrast met de gemiddelde stijging van maar liefst 11,1%/jaar bij gas, zoals hierboven in het artikel besproken.

Berekeningen nog zonder btw over post "levering"

Ook in alle hier getoonde belasting grafieken voor elektra ontbreekt nog de verplicht af te dragen btw over de door de leverancier in rekening gebrachte (enige eigen) post "levering". Voor elektriciteit was bijvoorbeeld bij Vattenfall - Nuon het kale ex btw tarief voor de levering bij enkeltarief in de tweede jaarhelft van 2018 8,69 ct/kWh voor een 1-jarig "vasteprijs" contract (NB: al enige tijd inclusief een niet uitgeplitste "Blijven Loont korting"; ook hier forse stijging (49%!) t.o.v. het tarief in de tweede jaarhelft van 2017, 5,84 ct/kWh). 21% over genoemde 8,69 ct/kWh gerekend komt op ruim 1,8 cent extra btw inkomsten voor de Staat voor elke verkochte kWh elektriciteit. In totaal, met bovenstaande (btw over EB en ODE, plus genoemde posten zelf), dus al ruim 16 Eurocent/kWh (!). Met een verwachte, reeds aangekondigde, stijgende "kale" leveringsprijs in 2018 waarschijnlijk zelfs nog wat meer.

Gevolgen voor huishoudens - een paar voorbeelden

Om zichtbaar te maken wat bovenstaande voor enkele "typen" huishoudens betekent laat ik onderstaand staatje met vijf voorbeelden zien. Ook deze tabel nog zonder btw te berekenen over de (uit tientallen marktpartijen en honderden contractvormen te verkiezen) post "levering". Dit is wat álle Nederlanders sowieso kwijt waren dan wel zijn (2019) aan afdrachten aan de Staat:

In de eerste regel heb ik een huishouden getoond met een zonnestroom systeem wat - op jaarbasis - iets krapper is uitgelegd qua productie dan verbruik, met nog een kleine netto inkoop behoefte van 100 kWh per jaar. In de woorden van een bevriend collega zonnestroom fanaticus een "possie" genoemd (zie PttP 2009-4, pagina 8). Voor dergelijke situaties vallen de totale afdrachten aan de Staat uiteraard mee (stijging van iets minder dan 14 naar ruim 14 Euro tussen 2012 en 2019).

De tweede regel laat de afdrachten over (netto) stroom verbruik voor een "gemiddeld huishouden" zien, waarbij het laatst bekende gemiddelde het cijfer voor 2017 is, zie daarvoor wederom mijn analyse van de laatst bekende CBS cijfers. Met een (toen) gemiddeld (rest-) verbruik van 2.860 kWh/jaar kom je op een afdracht aan de Staat, tussen de 395 (2e helft 2012) en 407 Euro (2019). Vanwege de belastingschuiven doorgevoerd in 2016 en in 2019 is dat slechts ruim 12 Euro meer.

De derde regel laat het effect zien op een twee onder een kap woning, volgens het door CBS gerapporteerde (rest) verbruik van 3.430 kWh/jaar, leidend tot een afdracht tussen 473 Euro (2e jaarhelft 2012) en 488 Euro in 2019. Daar onder heb ik een "zware" verbruiker opgevoerd met, bijvoorbeeld, een lichte warmtepomp en een fors verbruikend huishouden met 6.000 kWh/jaar. Die zouden met dat verbruik in de tweede helft van 2012 828 Euro hebben betaald, en zouden bijna 26 Euro meer kwijt zijn aan de Staats-belastingen in 2019 (853 Euro). De laatste regel toont een "zeer zwaar verbruikend" huishouden, waar de nodige warmtepomp en thuis ladende EV auto bezitters in grote villa's inmiddels onder kunnen vallen. Met 10.000 kWh/jaar kom je dan al tot spectaculaire douceurtjes voor de Staat van bijna 1.380 Euro (2e helft 2012) tot 1.422 Euro in 2019 uit. Als je al je gas verbruik met een warmtepomp de deur uit hebt kunnen doen, blijft het daarbij wat de belastingen betreft (nog exclusief de teruggaaf, zie verderop). Maar als je én zo'n zware stroom verbruiker bent zonder warmtepomp (maar bijvoorbeeld met een grote koi visvijver), én je valt voor met name de ruimteverwarming in de zwaarste gas verbruik categorie zoals eerder in dit artikel geschetst, roomt de Staat dan over je totale stroom- en gas verbruik in 2019 al zo'n 3.513 Euro aan belastingen af. Een riant maand salaris voor velen, gezien het geschatte bruto maandinkomen voor "Jan Modaal" in 2018 ... Ik zou het liever voor "wat minder" doen, als u het mij vraagt.

Ook bij elektra nog andere posten

Ook voor stroom geldt dat dit alles uitsluitend geldt voor de dikke slagroom die de Staat van elke kWh elektra die u verbruikt afroomt. Ook al is dat fors minder dan de taxen die op elke kubieke meter gas worden geheven (eerste sectie in dit artikel). Bij elektra is dat vooralsnog exclusief eventuele zonnestroom opwek op eigen huis (bij salderen worden immers ook de belastingen die per kWh worden geheven "weg gestreept op jaarbasis"). We hebben het hierboven al over de leverings-tarieven gehad (die enkele jaren een dalende trend hebben gekend, maar die volgens Pricewise ook bij elektra per 1 januari a.s. weer zullen stijgen). Waarover de Staat nog extra btw incasseert. De omvang van het totaal resultaat hangt dan uiteraard weer af van de volumes die worden verbruikt, én van het gekozen (kale) leveringstarief, waarover de btw ook nog zal worden berekend.

Zoals reeds bij gas gesteld, stijgen ook de transportkosten voor elektra marginaal aldus ACM. Ditmaal wordt met name o.a. de aanleg van de grotendeels in de zeebodem gelegen Cobra hoogspannings-kabel naar Denemarken benoemd, onder de verantwoordelijkheid van TenneT vallend (wat direct onder het toezicht van het Ministerie van Financiën valt). Gezien het enorme, reeds aanwezige windenergie potentieel daar, is de verwachting, dat bij uiteindelijke oplevering, de "markt" prijzen voor elektra (weer) lager kunnen gaan worden (hoe meer netkoppelingen, hoe sterker de marktprijzen in Europa onder druk komen te staan). Hoe de totale som van internationale factoren (brandstofprijzen, al dan niet koppeling van elektra prijzen aan andere brandstof tarieven, CO2 beprijzing, andersoortige politieke ingrepen, etc.) zal uitpakken blijft glazen bollen werk, waar Polder PV zich niet aan zal gaan branden.

Tot slot, geldt ook voor elektra: kosten voor netbeheer zijn sedert 2009 voor particulieren uitsluitend vaste bedragen per jaar, en dus niet (meer) mede afhankelijk van het verbruik.


Teruggave energiebelasting

Als laatste resteert die merkwaardige post, door velen onterecht, en uitermate hardnekkig "heffingskorting" genoemd, die volgens Polder PV, al jaren geleden geventileerd, als een "negatieve vastrecht post" gezien kan worden. Een vast bedrag wat ieder huishoudens achter een aansluiting met woonfunctie "per kalenderjaar" van de Belastingdienst - via het elektra deel op de jaarnota van de (elektra) leverancier - krijgt "uitgekeerd". Zogenaamd ooit in het leven geroepen om "een minimum benodigde hoeveelheid energie" te kunnen garanderen bij huishoudens. Die de "hoge kosten voor elektra én gas zou moeten compenseren". Echter, deze post is onderdeel geworden van politieke schaakspelletjes, werd noodgedwongen enorm opgehoogd toen het capaciteitstarief voor elektra werd geïntroduceerd, begin 2009, en is daarna stukje bij beetje weer afgeknabbeld tot een lager niveau. Het is immers een hoog-sensitieve, politiek beïnvloedbare post op uw rekening. En 2019 zal daar het "beste voorbeeld" van gaan worden. Deze teruggave post gaat namelijk een enorme schok ten koste van uw energie nota krijgen in 2019. Zoals deze evolutie grafiek kristalhelder laat zien.

In deze grafiek zijn de kolommen van boven naar beneden "getekend", omdat het om een teruggave post (niet "een te betalen belasting") gaat. U ziet dat in de historie deze post flink opliep van 141,58 in 2001 tot 199 Euro in 2007. In 2008 stabiliseerde dit, maar in 2009 (na rode lijn, invoering capaciteitstarief elektra) werd de post nog eens enorm opgehoogd, en kregen alle huishoudens op kalenderjaar basis van het Ministerie van Financiën maar liefst EUR 318,62 retour op hun elektra nota (NB: ook hier ex btw, daar kwam dus nog 19-21% btw overheen). Dit bedrag bleef vervolgens stabiel tm. 2014, ondanks inflatiecorrecties die wel op te betalen tarief posten werden toegepast, en tussentijdse wijzigingen van de netbeheers-kosten. In 2015 tm. 2017 werden er stapsgewijs weer stukjes van die teruggave EB afgeknabbeld, vanwege allerlei politieke toezeggingen - die in de belastingen weer moesten worden "gerepareerd". Sinds 2014 is er met de laatste knabbel voor het tarief in 2017, alweer EUR 10,08 verdwenen van het langere tijd stabiele teruggave bedrag, een verlies van 3,2%. In 2018 stabiliseerde de teruggave post op het in 2017 bereikte niveau van 308,54 Euro ex btw.

En toen kwam de "Grote Klapper". Ondanks talloze tegenwerpingen, de nodige moties rond de SDE en energie belastingen, en de als "noodzakelijk" geziene reparaties die daarvoor nodig werden geacht, en recht tegen voorstellen aan de "klimaattafel gebouwde omgeving" van Diederik Samsom, om deze teruggave post verder te verhógen (NOS artikel van 21 juni 2018)**, is het mes er juist diep in gegaan. U krijgt in 2019 maar liefst 51 Euro ex btw (bijna 62 Euro incl. btw) mínder terug dan u in 2018 heeft ontvangen van Min. Fin. Een voorstel wat al medio oktober 2017 door mij werd opgemerkt, en wat nu dus daadwerkelijk is gematerialiseerd. Wat resteert, is nog maar EUR 257,54 ex btw (wederom: niet inflatie-gecorrigeerd, itt de "te betalen" tarief componenten***). Een bedrag ergens halverwege de tariefstellingen van 2008 en 2009, zónder dat dit, bijvoorbeeld, in de hoogte van de capaciteitstarieven voor elektra is gecompenseerd. Wat eigenlijk wel "zou moeten", want de balans tussen verhogingen en verlagingen van (vier!) verschillende tarief componenten was destijds voor ex EZ minister Brinkhorst voorwaarde om het capaciteitstarief voor elektra te kunnen accepteren ... Het is nu dus gewoon uitkleden van een teruggave post en niet meer dan dat. Impliciet wordt uw vastrecht "load" dus hoger, terwijl u daar NIETS aan kunt doen, omdat het geen kWh, noch m³ verbruik gerelateerde post is. "Gelukkig" krijgt u over deze post wel nog 21% btw extra uitgekeerd, dus, in 2019, in totaal EUR 311,62 incl. btw, op jaarbasis.

** Samsom was zelfs zeer expliciet in zijn reactie op de suggesties van verhoging energiebelasting op gas, in combinatie met verlaging van EB op elektra, én gepaard gaande verhoging van de teruggave post EB: "Aan de klimaattafels wordt geen inkomensbeleid gemaakt, zegt Samsom: 'Uiteindelijk gaat de politiek daarover maar de voorstellen die vanaf de klimaattafel komen, leiden ertoe dat de lage inkomens niet de rekening voor de energietransitie gaan betalen'". Het is wel duidelijk wie er uiteindelijk voor een eigen koers heeft gekozen: Rutte III, in casu het Ministerie van Financiën had en heeft in dit soort kwesties het laatste woord.

*** Dezelfde, zeer goed in de materie ingevoerde medewerker van een energieleverancier die ik onderaan citeer n.a.v. de verwarring rond de gepubliceerde belasting tarieven tabel door Min. Fin. respondeerde op mijn vraag over het niet met inflatie correctie corrigeren van de post "belastingvermindering" (TEB, "teruggaaf energiebelasting"), met deze tweet. Hoe het naadje precies in de kous zit op dit vlak, ging zelfs hem te ver, "dat is ook wel wat hogere wiskunde voor mij" ...

Waarvan de wenkbrauwen gaan fronsen ...

In de reeds eerder aangehaalde kamerbrief van Wiebes over de energiebelastingen (14 december 2016) staat nog een passage, waar we nu onze wenkbrauwen over mogen fronsen, op aangeven van het CDA (die trouwens onterecht de foutieve term "heffingskorting" voor de teruggave post blijven hanteren):

"De leden van de fractie van het CDA vragen of het doel van de heffingskorting nog bereikt wordt nadat deze in 2015 verlaagd is. De gedachte achter de belastingvermindering is dat een deel van het energieverbruik wordt gezien als basisbehoefte en dat daarover geen energiebelasting wordt betaald. Daarnaast ziet een deel van het bedrag op een compensatie die per 1 januari 2009 is ingevoerd als onderdeel van de invoering van het capaciteitstarief (een vast tarief op transport van elektriciteit in plaats van een tarief per kWh). De hoogte van de belastingvermindering is nog steeds in lijn met de genoemde doelen."

Ten eerste was de correctie in de teruggave post, vanwege invoering van het capaciteitstarief zonder meer "enorm" te noemen, gezien de grote sprong in de grafiek per 1 jan. 2009, dus niet "slechts onderdeel", zoals Wiebes destijds in zijn fors onderkoelde antwoord stelde. Het was de enige reden waarom die teruggave post zo enorm veel hoger móest worden, om de invoering van het capaciteitstarief op het vlak van (netto) vaste kosten "ongeveer kosten neutraal" te krijgen voor de door de bank genomen ook nu nog van niets wetende burgers. En aangezien het Ministerie van Financiën hiervan het "slachtoffer" werd (die moesten opeens véél meer aan de teruggave post energiebelasting gaan uitgeven aan die miljoenen huishoudens), was deze extreme verhoging meteen al een forse politieke "liability". Die geen lang leven zou (blijken te) hebben.

Ten tweede: nu de teruggave post weer extreem wordt uitgehold, zou je verwachten, dat dát dan weer gecompenseerd zou móeten worden door een forse verlaging van de capaciteitstarieven voor elektra bij alle netbeheerders. Niets van dat alles, het gebeurt nu juist niet. In de communicaties over de huidige forse wijzigingen, waaronder die in de teruggave post, wordt nu geschermd met "compensaties in de inkomens-belasting". Hoe mensen ooit in staat kunnen worden gesteld om te "ontdekken" dat de door hen ontvangen fors minder hoge teruggave post energiebelasting "ergens" in het onwaarschijnlijk ingewikkelde circus rond de inkomsten belastingen "gecompenseerd" zou zijn / worden, vertelt Wiebes er niet bij. Ook staatssecretaris Snel van Financiën had bij behandeling van het wetsvoorstel de grootste moeite om aan Köhler van de SP uit te leggen waarom die fors aderlating nodig was, en met name "reparatie" van de maatregel bij de sociaal zwakkeren een "andere" insteek nodig had (verslag vergadering 11 dec. 2018).

Mijn inschatting is, dat de burgers, die ondanks alle woorden die daar o.a. door markt "waakhond" ACM aan zijn vuil gemaakt, "heldere energienota's" zouden moeten krijgen, daar (a) vrijwel niets van blijven begrijpen gezien de enorme complexiteit. En (b), de "link" met een of andere vage correctie in de inkomsten belastingen al helemaal niet kunnen "plaatsen" als ze die "heldere" energie nota eenmaal voor zich hebben liggen. De illusie dat het allemaal wel goed zal gaan komen, zal Wiebes niet aan de miljoenen huishoudens kunnen uitleggen, is mijn inschatting.

Er was ook enige tijd een apart teruggave tarief voor aansluitingen zónder verblijfsfunctie, zoals garageboxen e.d. Ongewijzigd sedert de invoering in 2010, is deze post in 2015 alweer geschrapt: geen teruggave energiebelasting meer voor dergelijke aansluitingen. En zo blijft het voor velen compleet onnavolgbare gekkenhuis genaamd "energiebelastingen sensu lato" veranderen waar je bij staat. Zodat (bijna) niemand meer weet waar hij/zij aan toe is. Dat heet in politieke kringen, met historisch bezien een flinke Franse inslag in het Nederlandse bestel, ook wel: verdeel en heers politiek.


Stadswarmte nog onbekend

De tariefstellingen voor stadswarmte zijn nog steeds niet bekend gemaakt, ACM moet zich daar nog over buigen. U kunt er vergif op innemen, dat de reeds talloze jaren door extreme vastrechtwoeker getroffen honderdduizenden warmte klanten, straks extra zwaar in het pak genaaid zullen gaan worden, vanwege de directe koppeling van de GJ tarieven aan de kuub prijzen bij gas, inclusief de daar aan gekoppelde (energie) belasting, SDE heffing, en btw. Zelfs al wordt er in het betreffende warmtenet geen kubieke meter gas verstookt. Gezien de extreme verhoging van de energiebelasting bij gas, mogen we het ergste gaan vrezen voor de GJ prijzen inclusief "fictief doorberekende gas EB equivalente heffing". En het aller ergste van dat alles is: de monopolisten van de warmtenetten, waar de klanten niet voor kunnen "kiezen", hoeven die extreem te verhogen, van warmte klanten af te romen "energiebelasting op warmte" helemaal niet af te dragen aan Vadertje Staat. Gekker kunnen we het niet maken, in dat postzegel landje aan de Noordzee, de onvrije, gebonden warmte klant is De Sjakie ...


Disclaimer

Dit tarief overzicht is met zorg samengesteld, en, met de nieuwe inzichten in de "inflatie correcties" volledig up to date gemaakt. Het blijft echter om zeer ingewikkelde cijfermatige materie gaan, zoals ook weer blijkt uit de discussie die ik over de tabel van Min. Fin. heb gehad (correcties n.a.v. nog doorgevoerde inflatie systematiek). Na alle cijfers en data te hebben gecorrigeerd / aangepast, meen ik dat bovenstaande inmiddels correct weergeeft wat er aan tariefstellingen in het verleden is bepaald en voor 2019 zal worden uitgevoerd. Mocht u nog fouten ontdekken, hoor ik dat graag per e-mail. Met dank.


Bronnen / verder lezen

Belangrijkste belastingwijzigingen per 1 januari 2019 (Min. Fin., 18 dec. 2018, diverse maatregelen, incl. vergroening belastingstelsel / energie belastingen, zie ook bijbehorende pdf met alle wijzigingen, incl. die voor de energie belastingen)

Tweet Polder PV n.a.v. bovenstaand document (pdf, 19 dec. 2018). Vreemde discrepantie tussen tarieven in wetsvoorstel / broodtekst bovenstaand document, en tarieven genoemd voor eerste staffels in de in dat document opgenomen tabel door Min. Fin. Polder PV heeft vragen verstuurd aan de Rijkshoverheid ter opheldering van deze ogenschijnlijke discrepantie, en reeds bovenstaand artikel, bijna klaar voor publicatie, voorlopig on hold gezet totdat de mistflarden zijn weg geblazen (dd. 19 dec. 2018).

Emile Püttmann van Greenchoice repliceerde, n.a.v. tweet van Polder PV hier boven: Kennelijk wordt er voor de berekeningen een "inflatie correctie" op het ex btw tarief van 2018 losgelaten van 1,2 % (NB: consumentenprijs indexatie voor 2018 was pas tm. november bekend bij CBS, en gemiddeld in dat jaar toen nog een hoge 1,67%, dus mogelijk is hier een andere index gebruikt ?). Gas: € 0,26001/m³ ex btw 2018, maal 1,012 ("inflatie gecorrigeerd") = 0,26301. Plus € 0,03 (wetsvoorstel) = € 0,29313/m³ voor tarief 2019 ex btw (klopt met tabel). Elektra: € 0,10458/kWh ex btw 2018, maal 1,012 = 0,10583. Minus € 0,0072 (wetsvoorstel) = € 0,09863/kWh (conform tabel in de pdf van Min. Fin.). Ergo: probleem opgelost. Enige resterende "dingetje": waarom is "1,2%" als inflatie factor gebruikt, waar komt die correctie vandaan ?

Belasting op aardgas omhoog, elektriciteit goedkoper (Min. Fin., die daarbij onterecht nogal suggestief, en foutief, de kwalificatie hanteert "De belasting op vervuilende energie (aardgas) gaat omhoog. De belasting op schonere energie (elektriciteit) gaat omlaag". Dit, terwijl volgens En-Tran-Ce's laatste maandrapport over de status van energie uit hernieuwbare bronnen, november 2018, het "aandeel van hernieuwbare bronnen" weliswaar is gestegen t.o.v. het voorgaande jaar, maar nog steeds maar 14,3% bedraagt. De rest wordt gewoon nog steeds grotendeels door gas- en steenkolencentrales geproduceerd ...)

Vaststelling tarieven 2019 voor opslag duurzame energie (Eerste Kamer dossier "ODE" - SDE heffing 2019, aangenomen dd. 18 december 2018)

Wetsvoorstellen pakket Belastingplan 2019 c.a. aangenomen en overig nieuws (Eerste Kamer - heeft belastingplan pakket aangenomen, inclusief de energiebelasting wijzigingen, én de wijzigingen van de SDE heffing over 2019. 2 moties ingediend door PVV/Aardema- op nihil stellen van de SDE heffingen - resp. van PvdA/Fiers - "de huidige verhouding van lasten aan te passen ten voordele van de huishoudens" - werden beiden verworpen. Ook een motie van GroenLinks/Binnema, om de forse uitholling van de post belastingvermindering te compenseren voor de burgers, werd verworpen. Eerder al werden tijdens de discussies in de Tweede Kamer moties van vergelijkbare strekking, inclusief zeer gedetailleerde (Leijten en Beckerman, en een compleet alternatief voorstel voor de staffeling van de SDE heffingen om de lasten eerlijker over burgers en bedrijfsleven te verdelen, van GroenLinks/Van der Lee, allemaal geprullebakkeerd, zie ook de diverse kamerstukken op de betreffende webpagina's van de Eerste Kamer, SDE heffing 2019, resp. Fiscale Vergroening 2019)

Waarom betalen we energiebelasting? (Een van diverse zeer interessante bijdragen van Henri Bontenbal, dit stuk van 4 november 2012, de link betreft een Webarchive document, omdat de originele website helaas is opgegeven)

Belastingplan 2016 aangenomen - salderen zonnestroom minder profitabel, gas (netto) fors duurder (23 dec. 2015, verslag van details en effecten van de beruchte "energiebelasting-schuif" tussen elektra en gas voor het kalenderjaar 2016, op Polder PV)


<<< recenter

actueel 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20-11 10-1

 
 
 
© 2018 Peter J. Segaar/Polder PV, Leiden (NL)
^
TOP